Hoe je eigen keuzes kunt maken, zonder je baas te passeren!

Veel van mijn coachcliënten (vooral leidinggevenden) willen graag zelfstandig keuzes kunnen maken in hun werk. Wellicht vind je zelf ook dat je veel beslissingen prima zelf kunt nemen, zonder vooraf toestemming te vragen aan je baas. Toch wil, of kun je je baas niet zomaar passeren. Je zou echter graag meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid naar je toe trekken... maar hoe? 

In eerste instantie lijk je maar twee mogelijkheden te hebben: Óf je vraagt je baas vooraf welke keuze je moet maken (in feite maakt hij dan de keuze en niet jij). Óf je vraagt niets, je neemt zelf je beslissing en je baas merkt achteraf wel wat je gedaan hebt (in de hoop dat het positief uitpakt...). 

Tussen deze twee uitersten zijn er echter ook slimme alternatieven mogelijk. In zekere zin sta je voor de opgave om je baas "op te voeden" om langzaam meer zelfstandigheid te gaan geven aan jou! En daar kun je zelf invloed op uitoefenen! Voor de beslissingen waarvoor je je baas niet kunt passeren, kun je namelijk langs een glijdende schaal steeds zelfstandiger je keuzes maken en tegelijk steeds minder goedkeur aan je baas vragen!

De glijdende schaal van goedkeur vragen:    

1. Vraag je baas om de keuze te maken: Hierbij ben je in feite 0% zelfstandig. Dit is het ene uiterste van de opties die je hebt (en lekker veilig...). Je laat de keuze helemaal bij je baas liggen.  
2. Stel open vragen om gezamenlijk tot een keuze te komen: Je gaat nu het gesprek met je baas aan, waarbij je met open vragen probeert helder te krijgen wat hij/zij belangrijk vindt bij de te maken keuze: "Wat zijn de randvoorwaarden waar we rekening mee moeten houden?", "Welke kriteria vind jij belangrijk?", "Wie moeten we bij de keuze betrekken vind jij?", enz. Doordat JIJ de vragen stelt kun je ook sturing geven aan het gesprek en daarmee sturing aan de uiteindelijke keuze. Je baas zal zeker het grootste aandeel hebben in de keuze, maar je hebt nu al meer invloed!
3. Leg een paar opties voor: Je doet zelfstandig het noodzakelijke huiswerk en je legt enkele opties voor: "Ik zie optie A, B of C. Zeg maar wat je wilt dat ik doe?" Je hebt nu meer vrijheid genomen doordat je de keuzemogelijkheden hebt beperkt tot de keuzes die jij zelf ziet. De eindbeslissing ligt nog bij je baas, maar je hebt de mogelijkheden wel eerst zelf "voorgesorteerd". 
4. Geef opties plus een persoonlijk advies: Dit is een aanpak waarbij je nog meer je stempel op de te maken keuze drukt. Je geeft enkele opties, maar daarbij ook een persoonlijk advies van wat jij zou doen. Je vraagt niet meer om de keuze te maken maar je vraagt nu in feite om zijn/haar goedkeur voor de keuze die jij zelf zou maken. 
5. "Zonder tegenbericht" aanpak: Met deze aanpak maak je definitief de stap waarbij je zelfstandig en zonder overleg vooraf, je keuze maakt! Hoe werkt het? Je doet je huiswerk en beslist zelf welke keuze de juiste is. Omdat je je baas niet helemaal wilt passeren, bied je hem/haar een mogelijkheid om een mening te geven voordat jij tot uitvoering overgaat. Dit doe je bijvoorbeeld door een email te sturen met de tekst "Zonder tegenbericht ga ik aanstaande maandag X in gang zetten". Je baas is geinformeerd en heeft een redelijke termijn gekregen om desgewenst in te grijpen, maar je hebt jezelf in een onafhankelijke positie geplaatst. Zolang je namelijk niets hoort, kun je verder gaan met je plan.
6. Helemaal zelf je keuze maken: Dit is het andere uiterste. Je kiest 100% zelfstandig, zonder overleg en zonder je baas te informeren. Achteraf hoort hij/zij wel een keer wat je hebt gedaan (of niet natuurlijk).

Natuurlijk is het afhankelijk van het belang van de te maken keuze, welke van bovenstaande aanpakken je het beste kunt kiezen. Ben daar altijd flexibel in en forceer niets. Probeer echter ook eens om langs deze glijdende schaal steeds meer zelfstandigheid van je baas te verkrijgen. Als je de laatste keer een aantal opties hebt voorgelegd, geef daar dan de volgende keer ook je persoonlijk advies bij. Of kies zelfs eens voor de "Zonder tegenbericht" aanpak! Deze kan ik persoonlijk echt aanbevelen om echt de vrijheid te nemen!

Je werkt op deze manier je baas niet tegen, maar je helpt hem juist! Door jezelf bewust langs deze glijdende schaal te blijven ontwikkelen, kun jij steeds zelfstandiger je werk doen en kan jouw baas steeds meer zaken aan jou over laten. En welke leidinggevende wil dat nou niet?   

Met hartelijke groet, 

Eric Bogers